Het onderwerp waar ik voor gevraagd was, was migratie. Echter hebben leerlingen van Carolus Clusius College in Zwolle vanuit vier verschillende klassen het onderwerp nog breder getrokken. Het ging over trots zijn op je land, solidariteit en de vraag of je je land ‘’verraadt’’ wanneer er oorlog uitbreekt.
Trots zijn op je land? Wat betekent dat precies, en is het woord “trots” eigenlijk wel de juiste beschrijving?
Een van de leerlingen was ervan overtuigd dat hij trots is op zijn land.
Ik vroeg: Wat betekent trots zijn?
Hij zei: Het gevoel van verbonden zijn met je land en dat je het nooit in de steek laat.
Ik vroeg: Dus ik heb toch mijn vaderland in de steek gelaten, vind je niet?
Er werd instemmend geknikt.
Toen vroeg ik: Tegen wie moest ik vechten?
Hij antwoordde: Ja, weet ik niet, gewoon tegen jouw vijand.
Ik vroeg: Wie was mijn vijand?
Hij zei: Hmm… dat weet ik eigenlijk niet. Maar hoe is de oorlog überhaupt ontstaan?
En zo speelde ik ineens tien minuten lang de rol van docent geschiedenis, in plaats van de rol van ervaringsdeskundige op het gebied van migratie. Ik probeerde beknopt uit te leggen hoe wereldmachten zich met Syrië hebben bemoeid en hoe de dictator Assad daar misbruik van heeft gemaakt.
Daarna vroeg ik: Hoe trots kun je op je land dan zijn?
Toen werd het veelzeggend stil.
Een poosje later ging het gesprek over solidariteit en het verdelen van belastinggeld.
Een van de leerlingen gaf aan dat jongeren die geen geld hebben wat hem betreft geen recht hebben op leuke activiteiten, zoals naar de Efteling gaan.
Een klasgenoot reageerde daarop met een vraag: Stel dat je gehandicapt raakt door een auto-ongeluk en niet meer kunt werken, of dat je zelf moet vluchten. Heb je dan recht op een fatsoenlijk leven, of alleen op bed, bad en brood?
Zo ontstond er een waardevolle discussie, ondanks het feit dat de meningen totaal verschillend waren. Waar het mij om ging, is dat wij in ieder geval met respect met elkaar kunnen omgaan, ook wanneer we het niet met elkaar eens zijn.
Na afloop gaven leerlingen aan dat zij mij vluchtverhaal inspirerend vonden. De meesten wisten bijvoorbeeld niet hoe lastig het is om een nieuwe taal te leren in een vreemd land en hoe lang het duurt voordat je daar echt onderdeel van wordt.